Je opent een vacature die op het eerste gezicht interessant lijkt. Andere omgeving, nieuwe collega’s, misschien meer ruimte of uitdaging. Even voelt het alsof er beweging komt. Daarna verschijnen de bezwaren. Wat als het tegenvalt? Wat lever je in? En wil je werkelijk weg, of heb je gewoon een slechte periode?
De vacature gaat weer dicht. De volgende werkdag begint zoals altijd.
Van baan veranderen of blijven voelt vooral lastig wanneer geen van beide opties echt goed is. Blijven betekent vasthouden aan iets dat energie kost. Vertrekken betekent zekerheid loslaten voor een situatie die je nog niet kent. De oplossing is meestal niet om harder tussen twee uitersten te kiezen. Eerst moet duidelijker worden wat er werkelijk moet veranderen, wat binnen het huidige werk nog mogelijk is en welke informatie over een alternatief ontbreekt.
Waarom van baan veranderen of blijven allebei ongemakkelijk voelen
Bij een loopbaankeuze lopen verschillende belangen door elkaar. Misschien wil je meer vrijheid, maar niet minder inkomen. Je verlangt naar ontwikkeling, terwijl een nieuwe baan ook extra druk kan geven. Het huidige werk voelt niet meer passend, maar er zijn fijne collega’s, goede voorwaarden of verantwoordelijkheden thuis die zekerheid belangrijk maken.
Daardoor is er geen optie zonder nadeel. Blijven heeft een prijs, maar veranderen ook.
In coachgesprekken merk ik dat iemand dan soms wacht tot één keuze volledig goed voelt. Dat moment komt lang niet altijd. Een baan kan passen en toch moeilijke kanten hebben. Een overstap kan verstandig zijn en tegelijk spanning oproepen.
Twijfel betekent dus niet automatisch dat een keuze verkeerd is. Het kan ook betekenen dat er werkelijk iets op het spel staat.
Welke onzekerheid probeer je op te lossen?
Onderzoek naar loopbaanbeslissingen onderscheidt verschillende oorzaken van twijfel. Soms ontbreekt informatie over de mogelijkheden. Soms botsen wensen en voorwaarden met elkaar. En soms is vooral onzeker wat de gevolgen van een keuze zullen zijn. Dat laatste is nooit helemaal weg te nemen, omdat niemand vooraf precies weet hoe een nieuwe baan in de praktijk zal voelen.
Het helpt om te bepalen welke onzekerheid het zwaarst weegt.
Weet je nog onvoldoende over een andere functie of organisatie? Dan is meer informatie verzamelen logisch. Botsen vrijheid, inkomen, reistijd en gezinsleven met elkaar? Dan is vooral een afweging nodig. Zoek je de garantie dat een overstap goed uitpakt? Dan vraag je misschien om zekerheid die een loopbaankeuze niet kan geven.
Nog tien vacatures bekijken helpt weinig wanneer het werkelijke probleem is dat geen enkel risico acceptabel voelt.
Van baan veranderen of blijven? Maak eerst duidelijk wat niet meer werkt
De vraag moet ik van baan veranderen of blijven? komt vaak te vroeg. Voordat die keuze te beantwoorden is, moet duidelijker worden waar de onvrede precies zit.
Gaat het om de inhoud van de functie, de werkdruk, de leidinggevende of de organisatiecultuur? Is de behoefte aan verandering structureel, of is er eerst herstel nodig? En zijn er al serieuze pogingen gedaan om de situatie binnen het huidige werk te verbeteren?
Het artikel over vastlopen in werk en niet weten wat er moet veranderen helpt om die oorzaken verder uit elkaar te halen.
Vier vragen geven vaak meer houvast:
- Wat wil ik beslist niet meenemen naar een volgende baan?
- Wat wil ik juist behouden uit mijn huidige werk?
- Welke verandering is binnen mijn huidige functie of organisatie nog mogelijk?
- Welke informatie ontbreekt om een alternatief eerlijk te beoordelen?
De antwoorden hoeven niet meteen naar blijven of vertrekken te wijzen. Ze geven wel een betere meetlat dan alleen het gevoel dat het anders moet.
Blijven is niet hetzelfde als niets veranderen
Blijven wordt soms gezien als de veilige of passieve keuze. Dat hoeft niet zo te zijn.
Het kan een bewuste beslissing zijn om eerst een gesprek te voeren over taken, uren, verantwoordelijkheden of ontwikkelmogelijkheden. Misschien past een andere rol binnen dezelfde organisatie beter. Ook kan een afgesproken periode helpen om te beoordelen of veranderingen werkelijk effect hebben.
Maak wel concreet wat er moet verbeteren. Alleen hopen dat het vanzelf anders wordt, verlengt meestal de twijfel. Blijven wordt pas een echte keuze wanneer duidelijk is waarvoor je blijft en wat er anders moet worden. Anders is het vooral uitstel.
Het artikel over bewustere keuzes maken gaat verder in op het verschil tussen bewust kiezen en automatisch doorgaan op de vertrouwde weg.
Vertrekken betekent niet dat het verleden een vergissing was
Een overstap kan voelen alsof eerdere jaren, opleidingen of opgebouwde ervaring verloren gaan. Zeker wanneer iemand lang bij dezelfde werkgever werkt of veel heeft geïnvesteerd in een vakgebied.
Maar vertrekken maakt het eerdere werk niet waardeloos. Ervaring, vakkennis en inzicht in wat wel en niet past, gaan mee. Soms was een baan jarenlang passend en is de situatie daarna veranderd. Dat maakt de oorspronkelijke keuze niet verkeerd.
Ook hoeft een vertrek geen oordeel over de organisatie of collega’s te zijn. Iets kan goed zijn en toch niet meer aansluiten bij een volgende levensfase.
Onderzoek een keuze voordat je haar definitief maakt
Tussen blijven en ontslag nemen zit vaak meer ruimte dan het in eerste instantie lijkt.
Een oriënterend gesprek met iemand uit een ander vakgebied kan aannames bijstellen. Een dag meelopen geeft andere informatie dan een vacaturetekst. Soms is een cursus, tijdelijk project of interne overstap mogelijk. Ook helpt het om de financiële gevolgen rustig door te rekenen voordat angst en werkelijkheid door elkaar gaan lopen.
Dit zijn geen manieren om een besluit eindeloos uit te stellen. Ze maken de keuze minder afhankelijk van aannames over hoe goed of slecht een alternatief zal zijn.
Wanneer je nog niet weet welke richting passend kan zijn, sluit het artikel over welk werk past bij mij beter aan. Wie al serieus een overstap naar een ander vakgebied onderzoekt, kan verder lezen over een carrièreswitch maken zonder meteen alles om te gooien.
Een goede keuze hoeft niet zeker te voelen
Bij de keuze tussen van baan veranderen of blijven ontstaat zelden volledige zekerheid. Wachten tot die zekerheid er wel is, kan ervoor zorgen dat er jarenlang niets verandert. Alleen vertrekken om van de huidige onrust af te zijn, is evenmin een sterke basis.
Een zorgvuldige keuze betekent dat je begrijpt waarom verandering nodig is, welke voorwaarden belangrijk zijn en welke risico’s je bereid bent te accepteren. Daarna blijft er altijd iets onbekend.
Misschien kies je ervoor om voorlopig te blijven en duidelijke veranderingen te onderzoeken. Misschien wordt zichtbaar dat er binnen de huidige situatie te weinig kan veranderen. Beide uitkomsten kunnen passend zijn.
De vraag is niet welke optie zonder ongemak is. De vraag is welke keuze op dit moment het meest eerlijk aansluit bij wat je weet, nodig hebt en bereid bent te onderzoeken.
Blijf je rondjes draaien in dezelfde afweging?
Wanneer dezelfde argumenten steeds terugkomen, kan het helpen om ze samen te ordenen. Tijdens een vrijblijvende kennismaking kijken we naar wat er speelt en of loopbaancoaching kan helpen om tot een bewustere vervolgstap te komen.
